Zaburzenia mowy u dzieci z rozszczepem podniebienia:

Palatolalia (syn. dyslalia palatina, mowa podniebienna, rynolalia, rynofonia, rynizm) to sprzężone zaburzenie mowy występujące w przypadku rozszczepów:

• podniebienia (twardego lub/i miękkiego)
• wargi i wyrostka zębodołowego.

Termin palatolalia stosowany jest do określania rozwojowej wady mowy u dzieci, która wynika z wrodzonych wad anatomicznych określonych narządów wykonawczych mowy. Te z kolei prowadzą do wtórnych zaburzeń w układzie kostnym, mięśniowym, oddechowym, głosowym i słuchowym oraz do zaburzeń emocjonalnych.

Przyczyny palatolalii

Rozszczepy powstają w następstwie niezrastania się płytek podniebiennych w linii środkowej w toku życia płodowego (norma 4-12 tydzień):

• w 4-7 tygodniu tworzy się podniebienie pierwotne (warga i wyrostek zębodołowy)
• w 7-12 tygodniu tworzy się podniebienie wtórne (warga lub warga i wyrostek zębodołowy oraz podniebienie twarde lub/i miękkie.

Czas powstania rozszczepu ma wpływ na rodzaj tego defektu.

Podział rozszczepów (wg J. Bardach i W. Perczyńskiej-Partyki):

• rozszczep podniebienia pierwotnego, tj. wargi i/lub wyrostka zębodołowego;
• rozszczep podniebienia wtórnego, obejmujący podniebienie (twarde i/lub miękkie);
• rozszczep podniebienia pierwotnego i wtórnego, czyli rozszczep całkowity wargi górnej, wyrostka zębołowego i podniebienia).

Na powstanie rozszczepów mogą mieć wpływ zarówno:

1. Czynniki wewnątrzpochodne:
   • uwarunkowania genetyczne
   • dziedziczenie predyspozycji do powstania rozszczepów
2. czynniki zewnątrzpochodne:
   • choroby matki w 4-12 tygodniu ciąży (infekcje wirusowe typu grypa, różyczka)
   • zatrucia pokarmowe matki
   • niepełnowartościowe odżywianie matki (niedobory niektórych witamin lub nadmiar witaminy A)
   • środki chemiczne, leki spożywane w czasie ciąży
   • choroby matki (cukrzyca, niewydolność nerek, niewydolność krążenia, zaburzenia gruczołów wewnętrznego wydzielania)
   • wiek rodziców
   • urazy i stresy we wczesnym okresie ciąży
   • przyjmowanie przez dłuższy czas przez przyszłą matkę pewnych leków, które mogą niekorzystnie wpłynąć na środowisko wewnątrzmaciczne i na komórkę jajową

Palatolalia jest uznawana za wadę o wieloukładowym charakterze, gdyż jej najważniejsza przyczyna - rozszczep podniebienia - upośledza ważne biologicznie funkcje prowadząc do zaburzeń: ssania, połykania, żucia, oddychania. Prowadzi tez do patologicznych zmian w układach: kostnym, mięśniowym, słuchowym. Może też w jakimś stopniu wpływać na rozwój umysłowy i prowadzi do zaburzeń emocjonalnych.

Zaburzenia mowy występujące w rozszczepach mają ścisły związek z zaburzeniem układu rezonacyjnego, którego czynność upośledzają: brak zwarcia podniebienno-gardłowego, szpara rozszczepowa, stan przerostowy błon śluzowych, zaniki mięśniowe oraz zniekształcenia szczękowo-zgryzowe.

Rozwój mowy u dzieci z rozszczepem podniebienia utrudnia brak anatomicznych warunków i początkowo obserwuje się opóźnienie tego procesu, tj. niesamoistne opóźnienie rozwoju mowy, a gdy dziecko zacznie już mówić, jego mowę charakteryzują określone, specyficzne dla rozszczepów zaburzenia:

• rynolalia otwarta (nosowa wymowa głosek),
• dyslalia złożona (nieprawidłowa realizacja kilku, kilkunastu, a nawet wszystkich głosek),
• rynofonia (nosowe zabarwienie głosu),
• palatofonia (szmer głośniowy, będący następstwem przeniesienia miejsc artykulacji ku tyłowi w kierunku gardła i krtani),
• spowolniony rozwój słownictwa w przypadkach niedosłuchu,
• zaburzenia toru oddechowego.

Bibliografia

Bardach J., Rozszczepy wargi górnej i podniebienia, Warszawa 1967

Gałkowski T., Jastrzębowska G., Logopedia. Pytania i odpowiedzi, red. Opole 2001

Informacje o serwisie:

Serwis logopedia.net.pl jest redagowany przez Marię Elżbieciak od 2003 roku. Wszystkie zasoby, o ile nie stwierdzono inaczej, udostępnione są na warunkach określonych w licencji CC BY-ND. Informacje na temat gromadzenia prywatnych danych znajdują się w polityce prywatności.

Czas generowania strony: 0.0142 sekundy.

Liczba odwiedzin: 2440266